تبليغاتX
دست نوشته های مریم قاضی - پیداچوونه وه یه ک به سه ر به ر هه مه کانی سه یفولقوزات باوکی شاعیرانی موکریان
دریچه ای به هنر و ادبیات کردستان

سه یفولقوزات  باوکی شیعری موکریان

 

باس له سه ر شاعیریکی هه لکه وتوو ی کورد به تایبه ت که له ده ورانی ده سه لاتداری ده وله تیک دا ژیابی که ته نیا چه ند لاپه ره نووسراوه ی کوردی بو ده یان سال زیندان و له سیداره دان به س بوو ، کاریکی چه توونه . چونکه بوی نه بووه به ده یان جار به ر هه می ئه و شاعیرانه له چاپ دریته وه لیکولینه وه و لیکدانه وه ی زانستی و ئاکادمیکی و روشنبیرانه و ره خنه گرانه ی له سه ر به ریوه بچی و...بویه  له هه مان کات دا که گرینگ و به پیویسته ، پراو پر ده بی له که م هینان و نه درکاوی زور لایه نی شاراوه له شیعره کانی دا و هه روها نه پرژان بو سه ر هوکاری سه رهه لدانی ئه م بیر و بوچوونانه ی که له قالبی شیعر یان نووسراوه دا خوی به ده سته وه ده دا.

سه یف وه ک داگیر سینه ری شه می شیعری نه ته وایه تی و کومه لایه تی له موکریان دا یه کیک له و شاعیرانه یه که تووشی ئه م خه ساره هاتووه.  به شیک له  شیعره کانی فه وتاون و ئه وانه ی مانه وه  به ده یان سال به قاچاغی ژیان  و له هیچ شوینیک و کوریک  دا به م جوره ی که پیویست بوو باسیان لی نه کرا . ته نیا له سه رده می ژیانی خوی دا که هاوکات بوو ده گه ل بزووتنه وه ی سمایل ئاغای سمکو ( 1920-1929ز) ، هیندی  له شیعره کانی له وتاریکی ئه و سه رده مه که به یارمه تی  سمایل ئاغا و سه یف و تاقمیکی تر له ده گمه ن نووسه ره کانی ئه و سه رده مه بلاو ده کرایه وه ، بلاو بوته وه. ئه م وتاره  ناوی " ژیانه وه ی کورد" بو و له پاشان بوو به " کورد" .  و له دوای سه رکه وتنی شورشی ئیسلامی هیندی له شیعره کانی له بنی سندووقی بووکیکی ئه مه گناسی به نیوی "گه وه ر تاج خانم"  ئاشکرا ده کرینه وه  که کچی گه وره ی شه هید سه درولئیسلام و برازای پیشه وا قازی محه ممه د ی نه مره و له لایه ن ماموستا هه ژار و ماموستا ئه حمه دی قازی پیشه کی بو ده نووسری و ئه و چه ند شیعره ی که له په لاماری دام و ده زگای به رچاو ته نگی په هله وی رزگارییان هاتبوو بو یه که م جار به چونیتیکی نه زور له بار ( وه ک لاپه ره و تایپ و قه باره ی کتیب و وینه ی روو به رگ و...) ئه م شیبعره به ناوه روکانه له چاپ ده درین وتوزی فه راموشییان له سه ر ده ته کی و  له مه ترسی فه وتان به یه کجاری رزگارییان دی.  به لام له نیو زه نا زه نا و هاتوو هاواری ناوچه که مان که له دوای سه رکه وتنی شورش تووشی هات و بوو به شه ر و پیکدادان و ...دیسان به م جوره ی ده بوو نه که وته به ر باس و ئه و 2000 دانه یه ی که له م کتیبه له چاپ درا دیسان هه ر به زووه نایاب بوونه وه.  یان ئه وه گیران و سووتیندران و یان له بن خاک و خول که شاردرانه وه هه مووی رزین و سه رییان تیدا چوو به چه شنیک که ئیستا دیسان ئه م به رهه مه زور به چه توونی ده ست ده که وی و به تایبه ت به ره ی نوی به ته واوی ده گه لی نامویه.  تا ئیستا ش حه ولی لیژنه ی ئه ده بی مه هاباد بو به ریوه بردنی ری و ره سمیک له م پییه دا بی ئاکام ماوه ته وه ، به لام له لایه ن ئیداره ی فه رهه نگ و ئیرشادی مه هاباده وه به لینییان پیداوین له سالی داهاتوو دا ئیزنی ئه و کاره مان پیبده ن. فارس گوته نی: (تا چه پیش آید... و چه مقبول افتد)

مامو ستا ئه حمه دی قازی له پیشه کی دیوانی سه یف دا سه باره ت به روژ و شوینی له دایک بوونی ده نووسی:

"  سه یف له هه شته می بانه مه ری سالی 1255 هه تاوی دا له شاری سابلاغ له دایک بووه. میرزا قاسمی قازی باوکی حه سه ن پیاویکی زانا و پیشه وای ئایینی و قازی شار بوو. مالی دایم و ده رهه م پر له میوان و مه حکه مه له هه مان کاتدا که شوینی داوه ری و راگه یشتن به کار و باری کومه لایه تی و...خه لک بووه پیگه ی پیاوی زانا و مه لای دوازده عیلم و ته فسیر و لیکدانه وه ی نووسراوه و گوتراوه ی پیشینیان  و بو حه سه ن مه دره سه یه کی گه وره بوو. مه حکه مه به روژ جیگای داوه ری و به شه و ده بوو به کوری ئه دیبان و شاعیرانی موکریان، شیعرین، رقه ی خه تی خوش، خویندنه و ه ی شیعری جوان، لیکدانه وه ی ئه ده بی و سیاسی و باسی به سه ر هاتی پیاوی گه وره هوکاری گه شه کردنی هه ستی شاعیرانه ی حه سه نیان پیک هینا..."

ئه وه ی که ماموستا ئه حمه دی قازی سه باره ت به چونیتی سه رهه لدانی که سایه تی سه یف ئاماژه ی پیده کا راسته به لام هه مووی نییه. له بنه ماله و هه ل و مه رجی له باری محکه مه وه شوینیکی داوه ری و روون کردنه وه و...که تیپه رین ده گه ینه که ش و هه وای غالب و زالی کومه لگای ئه و سه رده مه که بریتییه له بزووتنه وه و سه ر هه لدانی مه شرووته که له هه مو باریکه وه شوینیکی به رچاوی به سه ر ئه ده بیاتی ئه دیبانی ئه و سه ر ده مه دا هه بووه که سه یف له په یوه ندی راسته و خو دا بووه ده گه ل چالاکانی ئه م بزووتنه وه یه وه ک بزووتنه وه ی "موحه ممه دیه" و بیر و رایان گوریوه ته وه ده گه ل مه شرووته خوازه کانی ئاذه ری و ته نانه ت وه کی بیستومه و جاری هیچ به لگه یه کم بو سه لماندنی له به ر ده ست دانییه له دوای کوژرانی سه تار خان دا ته نانه ت ده بی شیعریشی هوندبیته وه. له نیوان زه نا زه نای هات و چوی زل هیزه کان بو سه ر ئیران له روژهه لات و روژئاوارا هیندی زانیاری و تیبینی هاوکات روویان له ولات کرد که سه ره تاکه ی ده گه راوه بو ئیسلاحاتی که م ته مه نی ئه میر که بیر له سه رده می ده سه لاتداری قه جه ره کاندا. له پاشان ئه و ده سکه وته به رچاوانه ی له روژئاوا روژ به روژ زیاترییان په ره ده ستاند له ریگه ی هات و چوی دانیشتوان بو روژئاوا پریشکی ده پرژایه ولات و هوی کرانه وه ی چاو و گویی خه لکی پیکدینا له لایه کی دیکه ش را هه لوه شانی ئیمپراتوری عوسمانییه کان و سه ر هه لدانی بزووتنه وه کانی نه ته وایه تی و ناسیونالیستی وهات و چو و ئاشنا بوونی تاقمیک له روشنبیران و نووسه ران بو ئیستامبول وه ک بنکه ی هه ر گرینگی سه ر هه لدانی بزووتنه وه کانی مودیرنی ناسیونالیسم و روژنامه گه ری و...بو وینه سرنج بده ینه ئه و به شه له شیعری قازی له تیف له سه ر و به ندی شه ری یه که می جیهانی دا:

شاعیری کوردان مه که ن به حسی عوزار و زولفی یار

به حسی به حسیکی بکه ن بوکورد له مه وپاش بیته کار

تایفه ی کوردان له گورج و ئه رمه نستان زورتره

حاکمی خویان نه بوو، نیویان نه هاته نیو ژمار

...

له ناوه روکی ئه و شیعره واده رده که وی که قازی له تیف به هوی ده سپیکردنی شه ری یه که م ویرای کوره که ی چوونه ته ئیستامبول . چونکه له کوتایی ئه م شیعره دا ده لی:

...

چاکه ئه و زاتانه ئه ورو فرسه ته هیمه ت بکه ن

مه جلسیکی مونعه قی د که ن تا نه بی کورد تار ومار

هه ر که سی تابع نه بی به و مه جلیسه من زامنم

 پاش عقوباتیکی زور ده یهینم و ده ی ده م له دار

خو ئه گه ر بیتو ئه من راهی بکه ن بو ملکی خوم

کوردی ئیرانیش هه موو سه ف سه ف ده که م هه روه ک قه تار

هه ر چلونی رایی مه جلیس بی وه هایان پی ده لیم

سه د هه زاران به یه عین بو ئه مری ئه و پیری هه ژار

ئه ی "له تیف" حه یفه که تو لیره غه ریب و بی که سی

وه رنه بو ئه م مه سئه له فه ردی وه کوو قوتبی مه دار

که له پاشان ده گه ل  دوکتور مسته فای کوری ده بنه ئه ندامی کومه له ی "خویبوون" له ئیستامبول که له سالی 1919ز دامه زراوه و "که مال رئوف مه حه ممه د" ده نووسی که دوکتور شه وقی له سالی 1929ز بو دانانی لقی روژهه لاتی ئه و کومه له یه دیته وه مه هاباد و ده گه ل زور یه ک له خاوه ن بیره کانی شار و یه کی له وان قازی مه حه ممه د دانیشتنی هه بووه و هه ر چه ند هیچ به لگه یه ک تا ئیستا له به ر ده ستی مندا نییه که بیکه مه شاهید به لام بوی هه یه که دوکتور شه وقی قازی که خزمایه تی ده گه ل سه یفیش دا هه بوو هاتو چوی ئه وی کردبی و یه کتریان ناسیبی. و له سه ر وه را که مه رحومی سه یف له دوکتور مسته فا گه وره تر بووه ده بی دوکتور هونراوه کانی سه یفی بیستبی و شوینی لی وه رگرتبی وله  پاشان که ده گه ریته وه ئیستامبول و ئیتر نه گه راوه ته وه به لام چالاکییه کانی خوی دریژه پیده دا و له شیعر و هونراوه کانی را ده رده که وی که ده ردی دووری و غوربه ت ژانی خه لکه که ی له بیر نه بردوته وه و زور وه ستایانه به سه ر ئه م چاره ره شییانه دا رویشتووه.

هه ر وه ها سه ر که وتنی شورشی ئوکتوبری 1917 ز له شوره وی  و ده نگ و ره نگ دانه وه ی هه موو ئه م رووداوانه به دوی یه کدا بوو به مه کته بی دوو هه م و هوکاری زور گرینگ بو سه ر هه لدانی که سایه تی سه یف. که هه موو ئه وانه ش ده بنه ئالقه یه کی تر بو سه ر هه لدانی بزووتنه وه کانی دوایی له ئیران و یه کی له وان دامه زرانی کوماری کوردوستان که له جیی خوی دا به وردی له بابه تیکی تر دا به سه ر یدا ده روین.

 

شیعره کانی سه یف وه ک به و جوره ی له کاری شاعیرانی کلاسیک و  سه رده می بزووتنه وه ی مه شرووته دا باو بووه ،به سه ر چه ند ته وه ره ی گرینگ دا ده گه ری: سه ره تا به مه دحی خودا و ستایشی پیغه مبه ر ده ست پیده کا:

بو تویه، هه ر به تویه، ده توانم بکه م سه نا

                                                   روژوو شه وی تو دینی ، ده به ی مه غریب و عیشا

گه وره و گران و بی که س و بی جی و بی مه کان

                                                   بو بی که سان که سی، بو بی جی یه کان په نا

بی وینه سانعیکی به ئه مری دروست ده که ی

                                                  ئینسان له ئاو وگول له گه لا و له گل گیا

....

 که ئه م شیوه ده ستپیکردنه  شیوه  و باوی شاعیرانی کلاسیکه که له هه موو به رهه مه مه زنه کانی شاعیرانی کون دا له فارسه کاندا وه ک فیردوسی و سه عدی و حافز و مه ولانا و ...و له کورده کاندا وه ک نالی ، مه وله وی تاوه گویزی ، مه حوی و... زور شاعیری کون و هاوچاخی تر و ته نانه ت له شاعیرانی چه ند سالی رابردوو دا وه ک ماوستا حه قیقی و... به دی ده کری . هه لبه ت له به شی عیرفانی و ئایینی شیعره کانی دا باسی خانه قا ده کا که یه کی له گرینگترین ناوه نده کانی فیرکاری بووه له و سه رده مه دا:

 

یوسفی میسری ویلایه ت ئه ی خه لیلی باغی قودس

                                                    ناری نمروده  ده رون بی تو، دوو چاوم بوون به گوم

بوته وافی که عبه یی کوی شه مسی دینه وا حه سه ن

                                         هه ر وه کوو مه زره ق به هه ر مه رز و دیاری خول ده خوم

                      

 دوو هه م غه زلیاتی ئه ویندارانه له شیعره کانی وه ک: " زولمی به ناحه ق"  "تفلی دل"  "بو خوت بمنیژه"  "لومه ی حه سه ن مه که"  "شه تی ئه شکم" " گیروده" و " سه مه نده ر" :

 

دایم دلم به ناله و زاری و فیغان ئه لی

                                        خوش به و شه وه ی که روژی روخی دلبه رم هه لی

تفلی دلم گروی شه که ری لیوی گرتووه

                                         به و دوو هناره ژیری که وه بیخه باغه لی

زولفت وه لاده، رووت بنوینه به ده فعه یی

                                         شه ورابری، ئه ستیره نه مینی، قه مه ر هه لی

به م زولفه میروه حه ت مه که مه نعم له شه هدی لیو

                                          ته یریکه دل زه عیفه ، ده ترسی له داوه لی

ئه و قافیه ت به سانی دلی موده عی حه سه ن

                                          ته نگه ، دره نگه، مه یلی به جه نگه، هه لی مه لی

 

و یان له شوینیکی تر دیسان ئه م ده ست ره نگینیه ی له هه لبه ستی ئه ویندارانه دا ده نوینی:

 

غه مگینه دلی مات و نه خوشه و نیه هوشی

                                               تا رووت به ته مای جه ور و جه فا لیمه ده پوشی

تا دیده به دیداری مونیرت نیه ره وشه ن

                                               وه ک کانیه که ی قولقوله یه قولقول و جوشی

هه ر گول شه که ری لیوه شفای ده ردی نه خوشان

                                                سه ر بی به فیدای کولمی گه ش و چاوی نه خوشی

....            

   

 و سیهه م و گرینگتر له هه مووان  باس له سه ر مافی نه ته وایه تی و کیشه کانی کومه لایه تی وه کوو نه خوینده واری و هه ژاری و هه روه ها وه ک ئه رکی ئه دبیاتی ده روه ست دیاری ده کا، به رگری و هاندانی خه لک بو داواکاری مافی ره وا و مل نه دان به زولم و زورییه له شیعره کانی وه ک: " روژی شادی"  " بخوینن چاکه"  " کوردینه تا که ی"  " په یامی دوعا و سلاو. که ئیتر له و به شه دا بزووتنه وه ی ئه ده بی مه شرووته خوازه کان تووشی شیعری سه یف هاتووه و بازنه ی شیوازی کلاسیک که به چه ند ته وه ری مه دحی خودا و ستایشی پیغه مبه ران، غه زه لیاتی ئه ویندارانه و باس له پاله وانه تی و ئازایه تی پاشاکان له شه ر و یان هیندی په ند و ئاموژگاری ئه خلاقی ده بریته وه ، ده به زینی

....

بو چی زمانی دایکی له ئیمه مه نع کرا

                                            ئه و هینده زولم و زه حمه ت و فه رق و جودائیه

ده کرانه دیل و بوونه ئه سیری له نیو عه جه م

                                            هه ورامی ، سابلاغی   و ئیلی جه لالیه

هیندیکی بو عیراق و بو سمنان و دامغان

                                               ده ستیکی بو شیرازی که جیی شیخی سه عدیه

یا ده رکراوی مه وته نه یا حه بسی بی گوناه

                                               کوردیکی مه زن و عاقل و مه ردی حیسابیه

....

 

قوربانوو بم وه رن ببینه دوستی یه کتری

                                             زور عه یبه ری گری و دزی کاریکی چا نیه

خه لکی دی دل خوشن به جیگه و مه وته نی خویان

                                              بو چی ئه مه ش نه خوینه وه له م چوم و کانیه؟

 

سه یف دوای وه سفی ذه لیلی و بی ده سه لاتی کورد ئه و جار به رئاوردیک ده کا ده گه ل ولاتانی تر بو ئه وه ی لیمان حال کا زور له پاشین:

....

ئیمه که ون له کیوو ده ران دا که دی و ده چن

                                                  ئه و تاوسی سایه په روه ره نه ی دیوه تاویه

ئیمه خه ریکی ته ون و ته شی و چیشت و نان و خوان

                                                 ئه و لیوی سوور و پودر و فرو کل ده چاویه

ئیمه خه ریکی زه حمه ت و کار و مه راره تین

                                                 ئه و حوکمرانی میرده، له ژیر ده س کلاویه

...

و له جیه کی دیکه :

بو عاسمان ده رون و له به حران ده که ن سه فه ر

                                                هه ر عه رزه نیشگاهی مه ، سه نعاته وه رد و شیو

ریی وانه که هکه شان و ریی ئیمه به رده لان

                                                جیی وانه ته خت و به خت و جیی ئیمه به رد و چیو

...

سه یف له پاشان هوکاری ئه م چاره ره شیانه دینیته وه سه ر خومان و ره خنه ی خوی ئاراسته ی خوینه ر ده کا و له پاشان ریگه ی چاره سه ری کیشه ی کورد نیشان ده دا:

...

فکری له حالی خو که ن و بگرین به حالی خو

                                                هه ر بی سه ری و عه داوه تی خوتانه دیته ریو

چون دوژمنن ده گه ل یه ک و نیتانه یه کیه تی

                                                راتان ده ده ن به جاری له هه ورازی بو نشیو

ژیر ده ستی و ئیتاعه تی بیگانه تا به که ی

                                               شه رمه له بو مه هینده بژین بی نیشان و نیو

مه غموونی هه ر موعا مه له ، مه حکوومی هه ر که سی

                                                شاهان به مه حوی ئیمه ده به ستن گری و گریو

گووردانی کورده کان به خودا روژی غیره ته

                                                ده س ده ینه خه نجه ر و پیاوانه بی ینه نیو

هه رکه س که پر ، ته واوی حه قی بابی خوی نه وی

                                                 ئه و بی به شه له کوردی ، ده ری که ن نه یاته نیو

....

و زور ئاموژگاری تر که بو خوشی له به ر چاوی گرتوون و به سی زمانی فارسی و عه ره بی و تورکیش دا زال بووه و ته نانه ت شیعری پی هوندوونه وه.  پیشه وای نه مر خوی به قوتابی مه کته بی سه یف ده زانی و ته نانه ت نیوی تاقانه کوره که شی هه ر به و نیوه هیناوه که سه یف له شیعریکی دا ده فه رمی:

بو وانه هه رچی جوانه له جی ، له ژن ، له مال

                                                    هه ر شاخ و داخه بو مه " کوری ره ش " کچی دزیو

 

 و هه ر ئه و ئاموژگارییانه ی سه یف بوو که تا دوامین هه ناسه ی ژیانی پیشه وا به لینی داواکاری و گیان فیدایی له سه ر مافی ره وای گه له که ی پی نه شکاند و وه ک سه یف ده فه رمی :

سه ر چوونی ته خت ،روینی  سه ر داری پی ده وی

                                                    خوشیمه له و شه هاده تی شیخانه نیو به نیو

....

ئه و ژینی به و رزاله ته بو چیته چاوه که م؟

                                                   بپسین له ریی نه جاتی وه ته ن با به نیر و میو

...

هه ر چی ده بی بلا ببی حه ق هه ر ده لی حه سه ن

                                                   نیمه له ریی وه ته ن غه می ده رکردن و جنیو

                                              

 

 چواره م باس له سه ر سروشت و بنه مای ئابووری ناوچه، که لتووری جل و به رگ، کشت و کال و ئه و بژیوانه ی له ناوچه دا وه ر ده هینرین، ئه و چه شنه حه یوانانه و بالنده و هه موو ئه و بوونه وه رانه ی له ناوچه دا ده ژین، ته نانه ت ناوی هیندی له کانییه کان و کیو و ئاوایی و ... له سه رده می ژیانی شاعیره که ئه ویش له نوره ی خوی دا پیناسه یه کی باشه بو تاو وتوی کردنی هه ل و مه رجیکی که شاعیر تییدا ژیاوه. و له م باره وه  ریی بو شاعیرانی دوای خوی کیشاوه که له به ره و موکریانی ماموستا هه ژار له بو کوردستان دا و هه ر وه ها هیندی له شیعره کانی ماموستا خالیدی حیسامی ئه م چاو لیکه رییه ئاشکرایه و به روونی ده ر ده که وی . بو وینه له نیوی هیندی له کانیاو و دوند و ناوی گول و...که ده فه رمی:

...

بو سه یری " ده ر و " ده روونم خوینه      بو " کانی سپی" فرمیسکم سووره

" کانیه به ردینه " ئاوی حه یاتم               به " کانیه قازی " دلم زه نویره

کانی له تافه ت " زنه ی به ر باغی"         کانی گه وهه ره مه عده نی زیره

له یه نگی دنیا تا کوو که لته که                هه لا له و به یبوون ، سویسن و شلیره

له دوور دیاره "چل ئه سحابه "که ی             بنه ی " دوندی ره ش " جی لانی شیره

 

و له هینانی نیوی ده عبا و بالنده و جر و جانه وه ری دی که ده بیته ناسنامه یه ک له مه ر ئه و به شه دا:

...

وشک بوو "دوپشک" ئه و کویری ناراست    "مشک" کونی خوی به ئاوات ده خواست         

له سه رمان سه رییان "کیسه ل" و "ره قه"      برده به ر خویان بی ته قه و ره قه

"بو ق" که ده یقراند ده ویی کرده وه            "که "ریش زه رینی له بیر برده وه

"مار" پوکه ی خوارد خوی ده خول ده گرت    تویژی کون و نوی له به ر خوی ده کرد

"ریوی" که ولی خوی ئاوه ژوو ده کرد     "ژوشک "که ولی مووی ئاره زوو ده کرد

له بن به ردانمان هه ر "سه ر مازه له"    له باغ و باخچان "قه ل" و "قشقه له"

...

ده گه ل بزووتنه وه ی مه شرووته له ئیراندا سه یف ده وریکی باشی له م پییه دا گیراوه . واته قه له م و هزری بردوته خزمه ت ئه م بزووتنه وه یه بو ئه وی که ناوچه له م جم و جوله گشتی دا هه لویستی خوی ده ربری بی و نیشان بدا که کورد خوازیاری ئال و گور و به سه ر چوونی نه گبه تی ده سه لاتی رزیو و دواکه وتوانه ی قه جه ره کانن و ئه نجوومه نه کانی ئه یاله تییان دامه زراندووه و له هه مان کاتیش دا له په یوه ندی ده گه ل بزووتنه وه ی مه حه ممه دی دابووه که ئه وانیش ئازه ری و خوازیاری پیک هاتنی ئال و گوره کانی بزووتنه وه ی مه شرووته له ئیران دا بوون. ته نانه سه یف به تورکی و به فارسی بو وتاره روشنبیرییه کانی ئازه ریکان شیعری به ناوه روک و هه ست بزوینی هوندوته وه که ماوه یه ک له مه و به ر له لایه ن ریزدا ر حه سه نی قازی له روژنامه ی راگیراوی " په یامی کوردستان – ژماره 33- سالی 2006 زائینی به رابه ر ده گه ل سالی 1385 هه تاوی" خرایه به ر سرنجی خوینه ران که نموونه یه کی لیره دا دینمه وه:

 

به امیدی که در ایران " مساواتی شده عادت

 به ماهم میرسد سهمی از این نعمت ، از این ساحت

یا :

زهر طرف به حقوقم برند دست تطاول

قشون به امر امارت، حکومتم ز ایالت

یا:

در وطن خویشتن بسان غریبان

در نظر اولیای امر چو اغیار

متحدالشکل گشته ایم به ظاهر

این همه تبعیض و فرق چیست در انظار؟

 

هه ر چه ند که به داخه وه  ئه وه نده ی له سه یف به جی ماوه ناتوانی هه موو به ر هه مه کانی ئه و بووبی، به لام ماموستا هه ژار گووته نی : " بروام وایه ئه گه ر سه یف ته نیا سالی قرانی نووسیبا یه و هیچی تر نا، ده رگای هه ر مان و نه مری وه ک ئه دیبیکی گه وره ی کورد به روواداکراوه ته وه و له لای شاعیره مه زنه کان پال پشتی بو داندراوه." و له پیشه کی تاریک و روون دا هیمن ده لی: " من ده ستکردی فه وزیم و به تایبه ت شیعره کانی سه یف ئاگرییان ده کرده وه ، ئه وان هه لییان شیلام و سه ر له نوی دایان رشتمه وه..." هه لبه ت کاریگه ری شیعره کانی سه یف له سه ر هیمن  زور به رچاوه و به تایبه ت له شیعری یادگاری شیرن زور ئاشکرا ئه م کاریگه رییه به دی ده کری:

 

سه یف له شیعری " کوردینه تا که ی؟"  له به شیکی  دا ده فه رمی:

...

بو عاسمان ده رون و له به حران ده که ن سه فه ر

                                                     هه رعه رزه نیشتگاهی مه سه نعاته وه رد و شیو

ریی وانه که هکه شان و ریی ئیمه به رده لان

                                                     جیی وانه ته خت و به خت وجیی ئیمه به رد و چیو

.....

و هیمن له شیعری یادگاری شیرن دا به م جوره  ئه م شیعره داده ریژیته وه :

...

کیژی خه لکی بومی ئاتومی دروست کرد و ئه توش

                                                      هه ر ده زانی ناوی ئه ستیولک و ده ر خونه و پنه

ئه و به عاسمانا فری دنیا گه را چووه بن به حر

                                                    ده ک نه مینم کاری ئیوه ش هه ر له ژوور دانیشتنه 

...

هه لبه ت جیاوازیک له رووبه ری شیعر دا له نیوان ئه م دوو هونراوه یه دا  به دی  ده کری ئه ویش ئه وه یه که سه یف به گشتی " ژن و پیاو"  له م نیوه دا ده دوینی و ده گه ل هه موولا یه کیتی  و ته نانه ت خوشی نابویری و ده فه رمی " ئیمه ی کورد" به گشتی هیچ نازانین ، به لام له شیعری هیمن دا رووی قسه له ژنانه و ته نیا ئه وان ده خاته به ر ره خنه و لومه ی نه خوینده واری!  که من به ش به حالی خوم بوچوونه که ی سه یفم پی به ر بلاو تر و زانستی تره چونکه ده ردی نه خوینده واری و دواکه وتوویی ده ردیکی هاوبه شی هه موو ئیمه ی کورده و ناکری چینیک به ته نیا برواته پیش یان دواکه وی و هه موو لایه نه کانی کومه ل به یه که وه ئه لقاون و له ژیر کاریگه ری یه کد دان.

له به ر ناوه روک و به ربلاوی شیعره کانی سه یف  - ده گه ل هیندی که م و کوری که له باری   سه ناعه تی شیعری دا ره نگه تووشی هاتبی  -  که بو هه موو لایه ک وه ک سروشت، ئه وین، ولات پاریزی، مافی مروف و مافی نه ته وایه تی،  باسی که لتووری ئاژل داری و کشت و کال و ...په ل ئاویژ بووه زوربه ی ماموستاکانی وه ک هیمن و هه ژار و ...به باوکی شیعری موکریانی نیو ده به ن و ته واو تیشکی خستووته سه ر ریی به ره ی شاعیرانی لاو و نوی بو ئه وه ی نه ترسی وبه وته ی ماموستا ئه حمه دی قازی : "  ئه سبی خه یالی خویان بو هه موو لایه ک لینگ بده ن ". 

له کوتایی دا ئه وه نده ش به پیویست ده زانم که بلیم سه یف له شیعره کانی دا به گشتی باسی " نیر و میو" " ژن و پیاو " ده کا و له خه بات و حه ول بو رزگاری و فیرکاری و ...هاو سه نگ و هاوشانی یه ک باسیان ده کا که ئه وه ش هه ر بوو به ئاموژگاریی کی باش و له کومه لیکی ته واو پیاو سالارانه دا جیی سرنجه . هه لبه ت ئه و هاو شانییه که به باشی له شیعری سه یف دا ده رکه وتووه ده گه ریته وه سه ر ده وری بنه ره تی ژنان له وه رهینان  چ له مووچه و مه زرا کاندا و چ له ئاژه لدا ری و حاواندنه وه ی مه رومالات دا.

 

هه ر چونیکه باس له سه ر شیعری که سایه تیک که  به ماموستای شاعیرانی موکریان ده ناسری به و ده سته رووتانه ی من که ته نیا سه ر چاوه ی به ر ده ستم بریتییه له دیوانی سه یفولقوزات له نزیکه ی 90 لاپه ره دا ، ناتوانی هه موو لایه نه کانی هونراوه کانی سه یف به باشی ئاشکرا کا. هیوادارم که روژیک ئه م به ر هه مانه بخرینه به ر لیکولینه وه ی خویندکاران له زانکوکان و به وردی شی کرینه وه.

                                                                             

نوشته شده توسط مریم قاضی در ساعت 10:8 بعد از ظهر | لینک  |